flaga godło polskie szlacheckie herby wywodzenie pochodzenie
Herbarz Polski

 


Lubisz genealogię?

Wywodzenie pochodzenia

 

Kto miał prawo do herbu - czyli kto jest szlachcicem? Sprawa jest prosta - szlachcicem jest ten, kto może przedstawić wywód genealogiczny do przodka o bezspornym szlachectwie. Szlachectwo bezsporne wymaga dowodów szlachectwa, które mogą mieć zasadniczo trzy formy:

Dowody bezsporne. O szlachectwie w sposób bezsporny świadczą następujące dowody - wystarczy jeden z nich:

  • dokument nobilitacji lub
  • dokument indygenatu
  • wpis do Ksiąg Heroldii Królestwa Polskiego.

Dowody wystarczające. Na ogół wystarcza do poświadczenia szlachectwa wpis do Ksiąg Heroldii poszczególnych Guberni (w tym Galicji i Lodomerii). Czasem jednak mogą pojawiać się wątpliwości, gdyż aby uznać szlachcica za wylegitymowanego wystarczało poświadczenie o jego szlachectwie trzech okolicznych magnatów (co mogło być sposobem dla bogatych chętnych do korupcyjnego "stania się" szlachcicem). Dlatego też w przypadkach wątpliwych niezbędne jest dodatkowe źródło wskazujące na szlachectwo. Wystarczającym dowodem są akta sądowe z procesu oczyszczenia się z nagany szlachectwa.

Dowody pośrednie. W przypadku braku możliwości przeprowadzenia wywodu aż do nadania szlachectwa o przynależności do szlachty przodka mogą świadczyć poszlaki, zapisy różnych zdarzeń zarezerwowanych dla szlachty:

  • dokumenty stwierdzające fakt posiadania ziemi przed 1791 r. - dowody majątkowe dotyczące sprzedaży lub kupna wsi
  • sprawowanie urzędów ziemskich (nominacje na urzędy koronne i ziemskie)
  • konstytucje sejmowe świadczące że dany przodek był posłem lub senatorem
  • wpisach w księgach metrykalnych z tytułem Pan, JgMość, szlachetny, urodzony, dziedzic, gospodarz dziedziczny, gospodarz "na własnej cząstce ziemi", rolnik dziedziczny, dziedzicznie zamieszkały, świetnie urodzony, szlachcic, szlachcic niewylegitymowany, szlachcic legitymujący się, possesor zastawny, magnificus, nobilis, generousus, honestos itp.
  • wpisach w rejestrach podatkowych (pogłówne, podymne) z tytułem Pan, magnificus, nobilis, generousus, honestos itp.
  • występowaniu w spisach pospolitego ruszenia
  • patenty na przyznane ordery
  • inne wskazujące na przynależność do stanu szlacheckiego.

Bardzo dużo informacji o wywodzeniu pochodzenia znajdziesz w portalu genealogicznym Ornatowski.com.

 

Zobacz również:

Heroldia - historia szlachectwa i cele współczesne.

Herbarze - Niesiecki, Boniecki, Uruski oraz wiele innych herbarzy.

Herby - heraldyka, herby szlachty.

Wywodzenie pochodzenia - dowody szlachectwa.

Genealogia - poszukiwania i drzewa genealogiczne.

Nazwiska - znaczenie i pochodzenie nazwisk polskich.

 

   Wspieramy projekty:

Oznacz tę stronę:

 

Prawa autorskie zastrzeżone (c) Artur Ornatowski 2002-2011 Ograniczenie odpowiedzialności